Zakrztuszenie u dzieci – jak pomóc?

Autorka: Svitlana Slyvchenko, Ann Asystent Zdrowia

Cukierek, kawałek zabawki, koronka do buta – każda z tych rzeczy może wzbudzić zainteresowanie malucha i doprowadzić do zakrztuszenia u dziecka. Robert Latacz, ratownik medyczny z Górnośląskiego Centrum Zdrowia Dziecka w Katowice podkreśla, że szybka reakcja rodzica lub opiekuna jest kluczowa w przypadku tego rodzaju sytuacji. Czy wiesz jak pomóc dziecku, które się krztusi? W Ann znajdziesz potrzebne informacje.

Objawy zakrztuszenia: kaszel i zaburzenia oddychania

Svitlana Slyvchenko, Ann Asystent Zdrowia: Jakie są główne objawy zakrztuszenia u dzieci i jak je rozpoznać?

Robert Latacz: Objawem zakrztuszenia, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, jest głównie kaszel i zaburzenia oddychania różnego typu. Kluczowym elementem jest nagłe pojawienie się tych objawów. Istotne jest także to, że zakrztuszenie zazwyczaj zdarza się podczas jedzenia lub zabawy, kiedy drobne przedmioty mogą dostać się do jamy ustnej i dróg oddechowych.

Aby zdiagnozować zakrztuszenie, ważne jest ustalenie, jak doszło do tej sytuacji. Na przykład, czy dziecko brało udział w aktywnościach, podczas których mogło połknąć małe przedmioty. Objawy mogą obejmować zmiany koloru twarzy, takie jak zaczerwienienie lub nawet sinienie, co wynika z blokady dróg oddechowych. Intensywność objawów zależy od stopnia zablokowania dróg oddechowych i stanu zdrowia poszkodowanego.

Zakrztuszenie: co robić?

Co należy robić gdy dziecko zakrztusiło się?

Rozpoznanie zakrztuszenia jest kluczowym elementem postępowania. Ważne, aby zidentyfikować, czy objawy, które prezentuje dziecka są związane z ciałem obcym w drogach oddechowych, czy inną patologią. Jeśli istnieje podejrzenie, że doszło do zakrztuszenia, należy ocenić, jak bardzo ciało obce zablokowało drogi oddechowe. Jeśli dziecko głośno kaszle, oddycha i może mówić, to prawdopodobnie, drogi oddechowe nie są całkowicie zablokowane. W takiej sytuacji kluczowe jest zachęcanie dziecka do kaszlu. A w przypadku małych dzieci i niemowląt umożliwienie tego kaszlu i nie przerywanie go gwałtownymi działaniami. 

W przypadku, gdy dziecko nie jest w stanie wydać dźwięków, kaszel jest cichy i słaby, oddychanie jest znacznie osłabione, a nawet zatrzymane, konieczne jest natychmiastowe działanie ratunkowe. 



Zakrztuszenie u niemowląt i małych dzieci 

Jakie są różnice udzielania pierwszej pomocy przy zakrztuszeniu u niemowląt, małych dzieci i starszych dzieci?

W przypadku niemowlęcia (do roku życia), które nie kaszle skutecznie, należy ułożyć je na swoim przedramieniu, na brzuchu, głową skierowaną do dołu. Następnie należy wykonać 5 energicznych uderzeń nadgarstkiem między łopatki. Jeśli to nie przyniesie efektu, dziecko powinno zostać obrócone na plecy, utrzymując je głowę w dół, po czym należy wykonać 5 energicznych uciśnięć dwoma palcami na mostek, dokładnie na środku klatki piersiowej. Takie czynności należy powtarzać naprzemiennie aż do momentu usunięcia ciała obcego z dróg oddechowych dziecka lub utraty przytomności.

U dzieci powyżej roku podejście jest dość podobne, choć należy zwrócić uwagę na kilka szczególnych różnic. Na początku również należy wykonać do pięciu uderzeń między łopatki. Jeżeli takie działanie nie przynosi efektu, należy delikatnie pochylić dziecko do przodu i stojąc za nim wykonać 5 uciśnięć nadbrzusza. Obejmujemy dziecko oburącz pod pachami, zwijamy jedną rękę w pięść i przykładamy w górnej części brzucha, po czym zaplatamy drugą rękę na tej pierwszej i wykonujemy energiczne uciśnięcia. 

Zakrztuszenie u niemowląt - pierwsza pomoc
Pierwsza pomoc przy zakrztuszeniu / Źródło: gov.pl

Zakrztuszenie: warto jest zachęcać do kaszlu!

Czy należy kontynuować udzielanie pomocy w przypadku poprawy stanu dziecka lub w momencie, gdy dziecko zaczyna kaszleć?

Jeśli dziecko kaszle głośno, nie ma problemów z oddychaniem, to nie ma potrzeby podejmowania  działań ratunkowych w postaci uderzeń czy uciśnięć. Jeżeli dziecko jest w stanie swobodnie oddychać i nie ma objawów duszenia się, zachęcanie go do kaszlu lub umożliwienie naturalnego przebiegu kaszlu może być wystarczające.

W przypadku mniejszych dzieci, takich jak niemowlęta, można je wziąć na ręce, ułożyć w wygodnej pozycji i umożliwić im swobodny kaszel. Delikatne poklepywanie po plecach może być stosowane jedynie w celu zachęcenia do naturalnego kaszlu. Jednak ważne jest zaznaczenie, że nie ma medycznego uzasadnienia dla tego działania. Jeżeli poklepywanie po plecach zaburza lub znacząco utrudnia kaszel dziecku to należy je przerwać. 

Natomiast uderzenia w plecy, czy uciśnięcia nadbrzusza, o których wspomniałem, są zalecane tylko w przypadku całkowitego zablokowania dróg oddechowych, gdy osoba poszkodowana nie jest w stanie kaszleć ani oddychać. Wtedy stosuje się energiczne uderzenia między łopatki, aby odbić ciało obce z dróg oddechowych. Ważne jest, aby te działania były podejmowane z rozwagą. Jak również jedynie w sytuacjach, gdy istnieje pewność, że drogi oddechowe są całkowicie zablokowane. Jeśli już dziecko zaczyna samo kaszleć i jego stan się poprawia – kontynuowanie takich czynności może nie być konieczne. 

Typowe błędy podczas udzielania pierwszej pomocy

Jakie są potencjalne błędy, które można popełnić podczas udzielania pierwszej pomocy przy zakrztuszeniu?

W trudnych sytuacjach, takich jak zakrztuszenie u dziecka, popełnienie błędów jest możliwe. Kilka potencjalnych błędów obejmuje:

  1. Nierozpoznanie sytuacji zagrożenia: bagatelizowanie objawów zakrztuszenia lub niezdolność do ich prawidłowego rozpoznania może prowadzić do opóźnienia w udzieleniu pomocy.
  2. Opóźnienie wezwania pomocy medycznej: każde opóźnienie w wezwaniu pomocy medycznej może zwiększyć ryzyko powikłań. Szybkie działanie jest kluczowe w przypadku zakrztuszenia.
  3. Nieprawidłowo wykonane uderzenia i uciśnięcia: przeprowadzenie ręcznych działań ratunkowych w niewłaściwy sposób może prowadzić do nieskuteczności i braku efektywności. Nieprawidłowe umieszczenie uderzeń między łopatki lub niewłaściwe uciśnięcia klatki piersiowej mogą utrudnić usunięcie obcego ciała.
  4. Brak wcześniejszego przeszkolenia: niewłaściwe wykonanie procedur pierwszej pomocy wynikać może z braku wcześniejszego przeszkolenia. Próba przeprowadzenia tych działań bez odpowiedniego przygotowania może prowadzić do błędów.

Warto zaznaczyć, że aby zminimalizować ryzyko błędów, warto regularnie uczestniczyć w kursach pierwszej pomocy, aby nauczyć się i utrwalić prawidłowe procedury postępowania w sytuacjach nagłych. Ćwiczenia na manekinach pod okiem instruktora mogą również pomóc w zwiększeniu skuteczności udzielania pierwszej pomocy.

Zakrztuszenie dziecka jedzeniem
Przy zakrztuszeniu warto zachęcać dziecko do kaszlu / Fot. Shutterstock

Zakrztuszenie u niemowląt należy zgłosić do pediatry 

Kiedy należy szukać pomocy medycznej?

Jeśli dziecko traci przytomność w wyniku zakrztuszenia, jest to sytuacja krytyczna. Niezwłoczne wezwanie pomocy medycznej staje się niezbędne. Czas jest kluczowy, a resuscytacja krążeniowo-oddechowa może być konieczna w celu przywrócenia funkcji życiowych. Dlatego ważne jest, aby monitorować stan dziecka po zakrztuszeniu i nie bagatelizować żadnych objawów.

W przypadku zakrztuszenia treścią płynną np. mlekiem odwrócenie dziecka na brzuszek może pomóc w uniknięciu całkowitego zablokowania dróg oddechowych. Ale zawsze istnieje szansa przedostania się częściowo tej treści do płuc, co może doprowadzić do zapalenia płuc. Takie zapalenie płuc może rozwijać się w czasie, stopniowo, dlatego ważne jest, aby mieć tego świadomość i skonsultować się z pediatrą. Nawet jeśli na początku wydaje się, że dziecko jest w dobrym stanie i nie prezentuje żadnych niepokojących objawów.  

Serwis / aplikacja Ann dokłada wszelkich starań, aby treści składające się na zawartość serwisu były ścisłe i poprawne. Prezentowana treść jest dostarczana jedynie w celach informacyjnych lub edukacyjnych. W żadnym zakresie nie zastępuje i nie może być utożsamiana z konsultacją czy poradą lekarską.

Więcej ciekawych materiałów w Ann:

0 Komentarzy

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *