Soczewki a alergie, klimatyzacja i woda. Jak je dobrać oraz czy szkodzą w ciąży?

Soczewki czy okulary? To odwieczny dylemat osób z wadami wzroku. Coraz więcej młodych ludzi decyduje się na soczewki. Mało kto wie natomiast, jak bezpiecznie ich używać. Pozornie błahe błędy zaś mogą się okazać dużym zagrożeniem dla oczu. Dlaczego soczewkom szkodzi kontakt z wodą? Jak długo można mieć je na oku i czy są jakieś przeciwwskazania ich do noszenia? Na te i inne pytania odpowiada prof. dr hab. n. med. Robert Rejdak, okulista i kierownik Kliniki Okulistyki Ogólnej i Dziecięcej Katedry Okulistyki, a także prorektor Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Svitlana Slyvchenko, Wirtualny Klub Medyczny Ann: Od jakiegoś czasu rośnie liczba osób z wadami refrakcji, a problemy z widzeniem pojawiają się w coraz wcześniejszym wieku. Jakie są przyczyny złego widzenia?

Prof. dr hab. n. med. Robert Rejdak, Uniwersytet Medyczny w Lublinie: Wady refrakcji takie jak krótkowzroczność, nadwzroczność i astygmatyzm mogą pojawiać się tuż po urodzeniu i w trakcie życia rozwijać się. W dużej mierze za ich występowanie odpowiadają geny. W tej chwili medycyna właśnie odkrywa, które z genów mają znaczenie dla powstania i rozwoju wad wzroku. Krótkowzroczność jest epidemią XXI wieku. Jest to wada, która towarzyszy człowiekowi od urodzenia aż do śmierci. Niestety pandemia koronawirusa tylko pogłębiła problemy ze wzrokiem. Zdalna praca czy studia to ciągłe korzystanie z komputerów i smartfonów, przez co nasila się występowanie wad refrakcji, a w szczególności krótkowzroczność.

Soczewki VS Okulary: skąd ta popularność?

Od niedawna wzrasta popularność soczewek kontaktowych jako metody korekcji wad refrakcji. Dlaczego tak się dzieje? 

Istnieje kilka sposobów korekcji wzroku – okulary, soczewki kontaktowe, jak również operacje chirurgiczne. Soczewki mają dużo zalet. Najczęściej korzystają z nich młode osoby. Przyczyny są przeróżne. Wielu pacjentów decyduje się na nie ze względów estetycznych. Osoby, które żyją aktywnie, potrzebują soczewek, aby móc bez przeszkód uprawiać sport. Także sporo osób decyduje na noszenie soczewek kontaktowych ponieważ nie parują, a także nie ograniczają pola widzenia.

Parametry opisane na opakowaniach soczewek dla większości są czarną magią. Mało kto wie, co znaczy średnica czy promień krzywizny. A więc jak dobrać odpowiednie soczewki?

Soczewek kontaktowych nie zaleca się dobierać samodzielnie. Każda soczewka powinna być indywidualnie dobierana poprzez specjalistę. Lekarz powinien dokładnie zbadać wzrok pacjenta i dobrać soczewki odpowiednie do jego wady i stylu życia. Oprócz tego soczewki korekcyjne muszą mieć dopasowaną do oka średnicę i promień krzywizny. 

Do komputera – okulary. Klimatyzacja może szkodzić oczom

Czy każdy może nosić soczewki? Czy są jakieś przeciwskazania?

Nie ma jakichś większych przeciwwskazań. Na pewno z noszenia soczewek powinny zrezygnować osoby ze skłonnością do alergii, a także osoby z ciężkim zespołem suchego oka.  

Wspominał Pan Profesor, że pandemia koronawirusa pogorszyła nasz wzrok. Wiele osób spędza ponad 8 godzin dziennie przed monitorem komputera, czy też w pomieszczeniach z klimatyzacją. Czy ma to jakiś wpływ na noszenie soczewek?

Tak. Przy długotrwałym wpatrywaniu się w ekran monitora, zmniejsza się częstotliwość mrugania powiekami. To powoduje niedostateczne nawilżenie oka. A suche oko jest łatwiejszym celem dla różnego rodzaju szkodliwych mikroorganizmów. A więc przy pracy przed komputerem lepiej jest zamienić soczewki kontaktowe na okulary. W pomieszczeniach z klimatyzacją też rekomendowałbym nie używać soczewek. Klimatyzacja powoduje, że łzy w oku po prostu wysychają, wskutek czego pojawia się uczucie suchego oka.

POSŁUCHAJ WYPOWIEDZI PROREKTORA PROF. ROBERTA REJDAKA:

Czy można mieć alergię na soczewki?

Co to jest zespół suchego oka? Czy to problem, który wynika z noszenia soczewek?

Zespół suchego oka jest chorobą oczu, związaną z nieprawidłowym wydzielaniem łez. Soczewki kontaktowe nie są przyczyną tego schorzenia, lecz zaostrzają jego objawy. Zespołowi suchego oka towarzyszy zaczerwienienie, pieczenie, uczucie drapania lub swędzenia oka. Do objawów suchego oka można też zaliczyć uczucie zmęczenia oka.

Czy zdarzają się alergie na materiały, z których produkowane są soczewki?

Zdarza się. Jest to właśnie przeciwskazanie do noszenia soczewek kontaktowych. Częściej jednak występuje nietolerancja płynu do pielęgnacji soczewek. Pamiętajmy, że soczewka to przede wszystkim jest ciało obce w oku, które zakładamy sami.

Można również zauważyć pewną modę na noszenie kolorowych soczewek. Osobom, które mają zdrowy wzrok, daje to możliwość szybkiej metamorfozy poprzez zmianę koloru tęczówki. Jednakże wiele osób przed zakupem nie myśli się o skutkach noszenia takich soczewek. Czy są one bezpieczne? Na co warto zwrócić uwagę?

Kolorowe soczewki nie stanowią dla oka żadnego zagrożenia, pod warunkiem, że pochodzą z salonów optycznych i zostały wyprodukowane przez znane firmy. Warto jednak uważać na soczewki importowane z Azji, które często powstają z nieodpowiednich materiałów. Pielęgnować kolorowe soczewki zaś należy tak samo, jak zwykłe.

Kolorowe soczewki „psują” wzrok?

Często na różnych forach internetowych czy blogach możemy znaleźć informację o tym, że noszenie soczewek powoduje pogorszenie wzroku. Czy to prawda? Czy może się „popsuć” wzrok od noszenia soczewek?

Gdy są dobrze dobrane i mają właściwie określoną moc, to ich noszenie nie wpływa na pogorszenie widzenia. Jednak czasem wzrok może ulec pogorszeniu. Mówiłbym tu przede wszystkim o zagrożeniach wystąpienia infekcji czy innych chorób. Np. zapalenie rogówki może prowadzić do  powstawania blizn, które zaś mogą upośledzać ostrość wzroku.

Soczewki są przeznaczone do noszenia w trybie dziennym. Jednak wiele osób nie przestrzega tego. Czy spanie w soczewkach jest niebezpieczne?

Soczewek kontaktowych nie powinno nosić się cały dzień – optymalny czas to 6-14 godzin na dobę. My, okuliści, bezwzględnie odradzamy spanie w soczewkach, nawet jeżeli jest to tylko krótka drzemka w ciągu dnia. Podczas snu, gdy oczy są zamknięte, ilość tlenu docierającego do oka jest ograniczona, co może stanowić problem dla oczu. Zasypianie z soczewkami na oczach może także zwiększać ryzyko wystąpienia różnych powikłań.

Soczewki w ciąży?

Wiele kobiet po zajściu w ciążę zastanawia się czy nadal mogą nosić soczewki kontaktowe. Czy są przeciwskazania do noszenia soczewek u przyszłych mam?

Nie ma bezpośredniego związku między noszeniem soczewek a ciążą. Tylko u małego procentu kobiet ciężarnych pojawia się nietolerancja na soczewki kontaktowe.

Może na koniec jakaś rada dla osób noszących soczewki?

Zasady poprawnego noszenia soczewek: nie za długo, w domu zmieniamy soczewki na okulary, a także śpimy i kąpiemy się bez soczewek! Niestety często nie przestrzegamy tych zasad, popełniamy błędy przy noszeniu soczewek kontaktowych, które mogą prowadzić do poważnych następstw dla naszego zdrowie. Nie wolno się kąpać z soczewkami. Obojętnie, czy chodzi o prysznic, basen czy inne naturalne zbiorniki. Istnieje duże zagrożenie infekcji. Przy kontakcie z wodą na soczewce osiadają różnorodne pierwotniaki, grzyby, które kolonizują soczewkę i powierzchnie oka.

Szczególnie niebezpieczna jest infekcja rogówki. Także odradzam wielogodzinne podróże samolotem w soczewkach. Powietrze jest sztuczne, a także naruszona jego cyrkulacja. To też powoduje osiadanie bakterii na powierzchni soczewek kontaktowych. Istnieje także stara zasada, że soczewki trzeba zdejmować i zamieniać na okulary, kiedy wracamy do domu. Tak samo, jak obuwie zamieniamy na buty domowe, tak samo zmieniamy soczewki.

***

W Szkole Podstawowej nr 51 im. Jana Pawła II przy ul. Bursztynowej w Lublinie, rozpoczął się pilotażowy program badania krótkowzroczności u dzieci. Badania przesiewowe są odpowiedzią na rosnący problem wad refrakcji wśród uczniów. Realizacja badań ma umożliwić  wykrycie wad refrakcji oraz innych zaburzeń układu wzrokowego w początkowym etapie rozwoju choroby. Diagnostyka jest w pełni bezpieczna i realizowana przy użyciu najnowocześniejszego sprzętu. Łącznie przebadanych zostanie prawie 1000 uczniów z klas 1 – 3 w szkołach podstawowych w województwie.

Czytaj więcej wywiadów w Wirtualnym Klubie Medycznym Ann:

Autor: Svitlana Slyvchenko, Wirtualny Klub Medyczny Ann.

0 Komentarzy

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *