Dieta dziecka – jak pomóc dziecku zdrowo schudnąć?

Autorka: Svitlana Slyvchenko, Ann Asystent Zdrowia

Otyłość wśród dzieci to coraz poważniejszy problem obecnych czasów. Jak zadbać o prawidłową wagę dziecka? Ważne jest, aby podejść do tego z dbałością o jego zdrowie fizyczne i psychiczne. Jak ma wyglądać zdrowa dieta dziecka? Jakie istnieją zasady prawidłowego odchudzania? Praktycznych wskazówek udziela mgr Dorota Hucał z poradni dietetycznej Dietetyk Dorota Lublin oraz Jacqueline Rowiecka, dietetyk kliniczny Dziecięcej Akademii Dietetycznej.

Według danych Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości, w Polsce nadwaga lub otyłość dotyczą 12,2% chłopców i 10% dziewcząt w wieku przedszkolnym, a także 18,5% chłopców i 14,3% dziewcząt w starszym wieku.

Za mało aktywności i za dużo jedzenia

Svitlana Slyvchenko, Ann Asystent Zdrowia: Jak rozpoznać nadwagę i otyłość u dziecka? Jakie są przyczyny i skutki nadmiernej wagi u dzieci? 

Jacqueline Rowiecka: Najprostszym sposobem rozpoznania nadwagi lub otyłości u dziecka jest dokonanie pomiaru masy ciała i wzrostu oraz na tej podstawie obliczenie BMI dziecka. Wzór oblicza się w taki sam sposób jak u dorosłych, ważna jest jednak odpowiednia interpretacja wyniku, jaki zostanie uzyskany. To, co możesz zrobić jako rodzic to na pewno sprawdzić, czy masa ciała dziecka jest prawidłowa, zbyt niska, lub nadmierna, a w takim przypadku BMI stanie się świetnym narzędziem. 

Dorota Hucał: Jeżeli podejrzewamy nadwagę lub otyłość u naszego dziecka nie możemy posiłkować się tylko wskaźnikiem BMI aby to sprawdzić. W przypadku osób niepełnoletnich sprawdzamy także, jak pomiary naszego dziecka mieszczą się na siatkach centylowych. Zgodnie z obowiązującymi definicjami WHO, nadwaga u dzieci to zaburzenie, w którym wartość wskaźnika BMI jest równa lub większa od 85 centyla, a mniejsza niż 95 centyla. Otyłość u dzieci rozpoznajemy wtedy, gdy wartość wskaźnika BMI jest równa lub większa od 95 centyla. Siatki centylowe dostępne są na wielu stronach internetowych, gdzie po wpisaniu daty urodzenia, wagi i wzrostu naszego dziecka otrzymamy odpowiednią analizę.

Nadmierna waga u dzieci najczęściej jest następstwem przyjmowania zbyt dużej ilości kalorii z jedzeniem oraz małej aktywności fizycznej. Często związane jest to z dużą ilością przetworzonej żywności w diecie dzieci oraz siedzącym trybem życia.

Skutki nadmiernej wagi u dzieci są bardzo groźne i długofalowe. Trzeba pamiętać, że większość dzieci z nadmierną masą ciała już przez całe życie zagrożona będzie w większym stopniu nadwagą lub otyłością. Ponadto nadmierna masa ciała w dzieciństwie może skutkować wczesnym rozwojem schorzeń. M.in. takich jak nadciśnienie, miażdżyca, insulinooporność i cukrzyca. Jak również stłuszczenie wątroby, nadmierne obciążenie stawów, zwiększone zagrożenie chorobami nowotworowymi oraz zaburzenia emocjonalne. 



Dieta dziecka powinna być różnorodna

Jak powinna wyglądać prawidłowa dieta dziecka? 

Dorota Hucał: Dieta dziecka powinna składać się z 4-5 posiłków dziennie. Powinna zawierać dużą ilość warzyw i owoców, chudych źródeł białka, pełnoziarnistych produktów zbożowych, nieprzetworzonych tłuszczy roślinnych. Bardzo ważne jest unikanie produktów wysokoprzetworzonych oraz słodkich napojów. Dzieci powinny pić około 1,5l wody mineralnej w ciągu dnia.

Jacqueline Rowiecka: Prawidłowa dieta dziecka obejmuje dużą ilość owoców i warzyw, odpowiednie nawodnienie, różnorodność spożywanych posiłków, a także umiarkowane spożywanie cukru i tłuszczów oraz regularność spożywanych posiłków. Ja w tym miejscu dodałabym wspólne spożywanie posiłków z rodziną. Ma ono wpływ na budowanie prozdrowotnych nawyków żywieniowych jak również rolę naśladownictwa, modelowania oraz identyfikacji.

Dieta dziecka zależy od diety rodzica

Czy istnieje sposób na to, by zachęcić dzieci do zdrowej diety?

Dorota Hucał: Bardzo ważne jest budowanie u dzieci świadomości tego jak ważne jest zdrowe odżywianie dla zdrowia. Codziennie powinniśmy proponować dzieciom zdrowe posiłki z poszanowaniem ich preferencji, co oznacza niezmuszanie do jedzenia wybitnie znienawidzonych produktów. Warto pokazać dzieciom, że zdrowe potrawy mogą być bardzo smaczne. Jednak najważniejszą moim zdaniem zasadą jest to, aby dawać dzieciom dobry przykład. Czyli najpierw dorośli powinni zadbać o swoje zdrowe odżywianie, aby móc nauczyć takiego podejścia swoje dzieci. Pamiętajmy, że dzieci uczą się głównie przez obserwację.

Widok z góry na dzieci jedzące zdrowe jedzenie, pokazanie jak ma wyglądać zdrowa dieta dziecka
Zdrowa dieta dziecka musi być różnorodna / Fot. Shutterstock

Jacqueline Rowiecka: Dziecko to mały człowiek o indywidualnych potrzebach i pragnieniach. Chce decydować o tym, kiedy i w jaki sposób będzie się bawiło, kto odprowadzi je do przedszkola oraz co będzie jadło na śniadanie. Nie jest możliwe, aby przekazać maluchowi pełną decyzyjność i pozwolić mu na własne decyzje w tych kwestiach. Dzieciaki chcą decydować również o tym, co będą jadły. Czy my, będąc ich nauczycielami zdrowych nawyków żywieniowych, powinniśmy na to pozwalać? Uważam, jako rodzic i specjalista, że tak, ale ustalając ramy tego zachowania. 

Dieta dziecka: trzy główne zasady

Cały artykuł dostępny po zalogowaniu się na stronę lub w bezpłatnej aplikacji mobilnej Ann

Chcemy, aby nasze dzieci jadły zgodnie z zasadami piramidy zdrowego stylu życia? Przyjrzyjmy się teraz swoim talerzom. Pierwszą zasadą jest dobry przykład. Maluchy obserwują nas i najwięcej uczą się od nas przez to, co widzą. Nie zapamiętają naszych wywiadów o konsekwencjach „niezdrowego” jedzenia, ale zaprogramują to, co zobaczą.

Druga zasada to możliwość wyboru. Aby pozwolić naszym maluchom na zdrowsze decyzje żywieniowe musimy zadbać o różnorodność. Kiedy podajemy maluchom słodycze, dokrójmy owoc i warzywo. Niech na jednym talerzyku znajdzie się wafelek, brzoskwinia i papryka. Kiedy planujemy dłuższą podróż, przygotujmy lunchboxy z pełnymi warzyw kanapkami, ale również sałatki, smoothie, warzywne przekąski. Kiedy dziecko zgłodnieje, a w szufladzie, do której zajrzy jako pierwszej znajduje czekoladę i batona wybierze je. Nie popatrzy, że na wyższej półce leżały banany i marchewka. Eksponujmy owoce i warzywa w widocznym miejscu, najlepiej w takiej formie, aby zachęcić dzieci do ich skosztowania.

Trzecią i ostatnią zasadą jest decyzja. Pozwólmy naszym maluchom decydować o tym co zjedzą. Pozwólmy, aby samodzielnie nakładały jedzenie na talerz z tego, co przygotowaliśmy dla nich i wystawiliśmy na stole.

Dieta dziecka a zdrowe odchudzanie

Svitlana Slyvchenko, Ann Asystent Zdrowia: Jak zacząć odchudzanie dziecka? Jakie istnieją zasady prawidłowego odchudzania? 

Jacqueline Rowiecka: Pierwszą kwestią, o jakiej chciałabym powiedzieć to fakt, że dzieci się nie odchudza, nie przeprowadza się procesu redukcji masy ciała, nie stosuje restrykcyjnych diet. Dlaczego? Dzieci stale rosną, potrzebują energii i składników odżywczych. Dostarczane są one w postaci jedzenia, jakie spożywa dziecko. Restrykcyjne zakazy, wyszczególniona w postaci jadłospisu dieta może wpływać również na negatywne przeświadczenia o postrzeganiu swojej sylwetki i wartości w przyszłości.

Utratę nadmiernej masy ciała możemy osiągać dzięki zmianie stylu życia na bardziej aktywny oraz sposobu żywienia na bardziej odżywczy. Najważniejsze jest pokazanie dziecku, że może odżywiać się zdrowiej przy takiej samej smakowitości posiłków. Tutaj jednak bardzo ważna jest rola dietetyka i jego spojrzenia na maluchy. Natomiast determinujący wpływ mają rodzice i ich stosunek do jedzenia.

Odchudzanie dziecka powinno być bardzo skrupulatnie zaplanowane

Dorota Hucał: Odchudzanie dziecka powinno być bardzo skrupulatnie zaplanowane, ponieważ delikatna w tym wieku psychika nie lubi zbyt wielu nakazów i zakazów. Poza tym zagrożenie zaburzeniami odżywiania w tym wieku jest szczególnie duże. W mojej praktyce często proponuję, aby zdrowe odżywianie wraz z dzieckiem zaczął przynajmniej jeden z rodziców a najlepiej cała rodzina. Wówczas łatwiej jest dziecku zaakceptować zmiany.

Dieta dziecka powinna przede wszystkim zawierać wszystkie niezbędne do zapewnienia prawidłowego wzrostu składniki odżywcze. Ważne jest to, aby w diecie dziecka uwzględniać jego preferencje. Z mojego doświadczenia wynika, że z każdym dzieckiem, nawet “niejadkiem” jesteśmy w stanie ustalić przynajmniej kilka warzyw, które zgodzi się jeść. Zawsze warto też zaproponować dziecku przekąski “rekreacyjne”, czyli np. coś słodkiego, tak aby dziecko nie miało poczucia, że musi zrezygnować ze wszystkiego co lubi.

Czy można szybko odchudzić dziecko? Czy możemy stosować dietę niskowęglowodanową?

Dorota Hucał: Absolutnie nie można u dzieci stosować diet bardzo nisko kalorycznych, ponieważ może wpłynąć to na zaburzenie wzrostu i rozwoju. Bez potrzeby nie stosujemy też diet eliminacyjnych. Grozi to doprowadzeniem do braku odpowiedniej ilości składników odżywczych. Dietę niskowęglowodanową natomiast można stosować tylko w celach leczniczych, np. w przypadku padaczki lekoopornej.

Serwis / aplikacja Ann dokłada wszelkich starań, aby treści składające się na zawartość serwisu były ścisłe i poprawne. Prezentowana treść jest dostarczana jedynie w celach informacyjnych lub edukacyjnych. W żadnym zakresie nie zastępuje i nie może być utożsamiana z konsultacją czy poradą lekarską.

Więcej ciekawych materiałów w Ann:

0 Komentarzy

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *